Scroll to top
© 2026, PIMLEGAL - YOUR DIGITAL LAW EXPERT
en th

แนวทางใหม่ของประเทศไทยเกี่ยวกับความโปร่งใสในการเปิดเผยค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มดิจิทัล: สิ่งที่ธุรกิจอีคอมเมิร์ซต้องรู้ในปี 2569

การเติบโตของธุรกิจ อีคอมเมิร์ซ ในประเทศไทยได้สร้างโอกาสทางธุรกิจอย่างมากในการเข้าถึงลูกค้าผ่านตลาดออนไลน์ แพลตฟอร์มเหล่านี้ช่วยให้ผู้ขายสามารถโปรโมตสินค้า เข้าร่วมแคมเปญการตลาด และจัดการธุรกรรมต่าง ๆ ได้โดยไม่จำเป็นต้องมีโครงสร้างพื้นฐานออนไลน์เป็นของตนเอง อย่างไรก็ตาม การจำหน่ายสินค้าผ่านแพลตฟอร์มเหล่านี้อาจมีค่าธรรมเนียมหลายประเภท ซึ่งส่งผลต่อความสามารถในการทำกำไรของ ธุรกิจ

ในเดือนกันยายน 2569 สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) ได้ประกาศแนวทางใหม่เกี่ยวกับการเปิดเผยข้อมูลอัตราค่าธรรมเนียมรวม (Total Take Rate หรือ TTR) สำหรับบริการตลาดกลางดิจิทัล แนวทางดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มความโปร่งใส โดยช่วยให้ผู้ขายออนไลน์เข้าใจต้นทุนทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับการจำหน่ายสินค้าผ่านตลาดอิเล็กทรอนิกส์ ก่อนตัดสินใจเข้าร่วมแคมเปญส่งเสริมการขายหรือใช้บริการเพิ่มเติม

สำหรับธุรกิจที่ดำเนินงานอยู่ในเศรษฐกิจดิจิทัลของประเทศไทย การทำความเข้าใจพัฒนาการเหล่านี้มีความสำคัญต่อการบริหารความสัมพันธ์กับแพลตฟอร์ม การประเมินข้อตกลงทาง การค้า และการรักษาความโปร่งใสในการดำเนินธุรกิจ

ทำความเข้าใจกรอบกฎหมายว่าด้วยการให้บริการแพลตฟอร์มดิจิทัลของประเทศไทย

ทำความเข้าใจกรอบกฎหมายว่าด้วยการให้บริการแพลตฟอร์มดิจิทัลของประเทศไทย

ประเทศไทยกำกับดูแลธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลภายใต้พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการประกอบธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลที่ต้องแจ้งให้ทราบ พ.ศ. 2565

กรอบกฎหมายดังกล่าวอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) และกำหนดข้อกำหนดสำหรับผู้ประกอบธุรกิจแพลตฟอร์มดิจิทัลบางประเภท รวมถึงหน้าที่ในการแจ้งข้อมูล การเปิดเผยข้อมูล และความรับผิดชอบในการคุ้มครองผู้ใช้บริการ

กรอบการกำกับดูแลนี้มีความเกี่ยวข้องเป็นพิเศษกับธุรกิจที่ดำเนินงานตลาดกลางออนไลน์และบริการตัวกลางประเภทอื่น ๆ ที่เชื่อมโยงผู้ขาย ผู้ให้บริการ และลูกค้าเข้าด้วยกัน

เมื่อการค้าดิจิทัลขยายตัวอย่างต่อเนื่อง หน่วยงานกำกับดูแลจึงให้ความสำคัญมากขึ้นกับความโปร่งใส การดำเนินงานของแพลตฟอร์มอย่างเป็นธรรม และความรับผิดชอบของผู้ให้บริการแพลตฟอร์มดิจิทัล

อัตราค่าธรรมเนียมรวม (Total Take Rate หรือ TTR) คืออะไร?

อัตราค่าธรรมเนียมรวม หรือ Total Take Rate (TTR) หมายถึงค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่ผู้ขายต้องรับภาระเมื่อจำหน่ายสินค้าผ่านตลาดออนไลน์

แตกต่างจากอัตราค่าคอมมิชชันทั่วไป เนื่องจาก TTR พิจารณาต้นทุนหลายประเภทที่เกี่ยวข้องกับการทำธุรกรรมให้เสร็จสมบูรณ์

ค่าใช้จ่ายเหล่านี้อาจประกอบด้วย:

  • ค่าคอมมิชชันจากการขายที่แพลตฟอร์มเรียกเก็บ
  • ค่าธรรมเนียมการประมวลผลการชำระเงิน
  • ค่าธรรมเนียมโครงสร้างพื้นฐานหรือค่าบริการ
  • ค่าใช้จ่ายในการเข้าร่วมแคมเปญส่งเสริมการขาย
  • ส่วนลดและคูปองที่ผู้ขายเป็นผู้รับภาระ
  • ค่าใช้จ่ายด้านโฆษณาและการตลาด
  • ค่าคอมมิชชันสำหรับการตลาดแบบพันธมิตร (Affiliate Marketing)
  • ค่าธรรมเนียมเพิ่มเติมสำหรับบริการเสริมของแพลตฟอร์ม

เมื่อมีการแสดงค่าธรรมเนียมเหล่านี้แยกจากกัน ผู้ขายอาจประสบปัญหาในการคำนวณต้นทุนที่แท้จริง และไม่สามารถประเมินรายได้ที่จะได้รับจากแต่ละธุรกรรมได้อย่างชัดเจน

แนวทาง TTR มีเป้าหมายเพื่อแสดงภาพรวมของค่าใช้จ่ายเหล่านี้ให้ครบถ้วนมากขึ้น โดยนำเสนอต้นทุนรวมทั้งในรูปแบบเปอร์เซ็นต์และจำนวนเงิน

การคำนวณ TTR ที่สำคัญ 3 ประเภทที่ธุรกิจควรทำความเข้าใจ

แนวทางของ ETDA ระบุการคำนวณที่สำคัญ 3 ประเภท ซึ่งช่วยให้ผู้ขายเข้าใจผลกระทบทางการเงินจากค่าธรรมเนียมของตลาดออนไลน์

1. Baseline TTR (อัตราค่าธรรมเนียมรวมพื้นฐาน)

Baseline TTR หมายถึงค่าธรรมเนียมรวมที่เกี่ยวข้องกับธุรกรรมตามปกติ โดยไม่รวมค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมจากแคมเปญหรือบริการเสริมที่เป็นทางเลือก

ตัวอย่างเช่น อาจรวมถึงค่าคอมมิชชันจากการขาย ค่าธรรมเนียมการประมวลผลการชำระเงิน และค่าธรรมเนียมโครงสร้างพื้นฐาน

การคำนวณนี้ช่วยให้ผู้ขายเข้าใจต้นทุนมาตรฐานของการใช้แพลตฟอร์มก่อนตัดสินใจเข้าร่วมกิจกรรมส่งเสริมการขายเพิ่มเติม

2. Scenario TTR (อัตราค่าธรรมเนียมรวมตามสถานการณ์)

Scenario TTR เป็นการประมาณค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายทั้งหมดเมื่อผู้ขายเข้าร่วมแคมเปญส่งเสริมการขายเฉพาะรายการหรือใช้บริการเพิ่มเติมของแพลตฟอร์ม

ตัวอย่างเช่น แคมเปญหนึ่งอาจมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมด้านโฆษณา ส่วนลดส่งเสริมการขาย หรือค่าคอมมิชชันสำหรับการตลาดแบบพันธมิตร

การเปรียบเทียบ Scenario TTR กับ Baseline TTR ช่วยให้ผู้ขายประเมินได้ว่ากิจกรรมทางการตลาดเพิ่มเติมนั้นคุ้มค่าทางการเงินหรือไม่

3. Incremental TTR (อัตราค่าธรรมเนียมรวมส่วนเพิ่ม)

Incremental TTR หมายถึงส่วนต่างระหว่าง Scenario TTR และ Baseline TTR

ตัวเลขนี้แสดงให้เห็นว่าแคมเปญเฉพาะรายการหรือบริการเสริมสร้างค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมมากน้อยเพียงใดเมื่อเปรียบเทียบกับการทำธุรกรรมตามปกติบนแพลตฟอร์ม

ข้อมูลดังกล่าวช่วยให้ธุรกิจตัดสินใจได้ว่าการเพิ่มการมองเห็นสินค้าและการได้รับโอกาสในการโปรโมตนั้นคุ้มค่ากับค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมหรือไม่

ค่าธรรมเนียมของตลาดออนไลน์ส่งผลต่อความสามารถในการทำกำไรของธุรกิจอย่างไร

ลองพิจารณาตัวอย่างธุรกิจที่จำหน่ายสินค้าผ่านตลาดออนไลน์ในราคา 1,000 บาท

ผู้ขายตกลงมอบส่วนลด 100 บาท ทำให้ราคาสินค้าสุทธิหลังหักส่วนลดเหลือ 900 บาท

หากค่าธรรมเนียมพื้นฐานของแพลตฟอร์มรวมอยู่ที่ 12.96% ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มโดยประมาณจะเท่ากับ 116.63 บาท ทำให้ผู้ขายได้รับเงินสุทธิประมาณ 783.37 บาท ก่อนหักค่าใช้จ่ายทางธุรกิจอื่น ๆ

อย่างไรก็ตาม หากผู้ขายเข้าร่วมแคมเปญส่งเสริมการขายเพิ่มเติม ซึ่งมีค่าใช้จ่ายเพิ่มอีก 108 บาท อัตรา Scenario TTR รวมจะเพิ่มขึ้นเป็น 24.96%

ส่งผลให้เงินสุทธิที่ผู้ขายได้รับโดยประมาณลดลงเหลือ 675.37 บาท

ตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่าเหตุใดธุรกิจจึงควรประเมินต้นทุนทั้งหมดของการใช้แพลตฟอร์ม แทนที่จะพิจารณาเฉพาะอัตราค่าคอมมิชชันแต่ละรายการเพียงอย่างเดียว

ผู้ขายควรแยกความแตกต่างระหว่างเงินรับสุทธิกับกำไรที่แท้จริงด้วย เนื่องจากยังต้องหักต้นทุนสินค้า ค่าใช้จ่ายในการจัดส่งและดำเนินการ ภาษี และค่าใช้จ่ายในการดำเนินธุรกิจอื่น ๆ

แนวทาง TTR ใหม่ของ ETDA หมายถึงอะไรสำหรับผู้ให้บริการตลาดกลางออนไลน์?

แนวทางของ ETDA สนับสนุนให้ผู้ให้บริการตลาดกลางดิจิทัลปรับปรุงวิธีการสื่อสารข้อมูลเกี่ยวกับค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มและค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องให้แก่ผู้ขายมีความชัดเจนมากยิ่งขึ้น

แนวทางปฏิบัติที่สำคัญซึ่งแนะนำ ได้แก่:

การเปิดเผยข้อมูลค่าธรรมเนียมอย่างโปร่งใส

แพลตฟอร์มควรอธิบายค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการจำหน่ายสินค้าอย่างชัดเจน รวมถึงค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมที่เกี่ยวข้องกับแคมเปญและบริการเสริมต่าง ๆ

เครื่องมือคำนวณ TTR ที่เข้าถึงได้ง่าย

แนวทางดังกล่าวแนะนำให้แพลตฟอร์มจัดหาเครื่องมือคำนวณที่ใช้งานง่ายให้แก่ผู้ขายโดยไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม เครื่องมือเหล่านี้ควรช่วยให้ธุรกิจสามารถเปรียบเทียบธุรกรรมตามปกติกับสถานการณ์ที่เข้าร่วมแคมเปญส่งเสริมการขายได้

การให้ข้อมูลที่ชัดเจนก่อนเข้าร่วมแคมเปญ

ผู้ขายควรได้รับข้อมูลเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องก่อนยืนยันการเข้าร่วมแคมเปญหรือใช้บริการเพิ่มเติม

การแจ้งล่วงหน้าเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงค่าธรรมเนียม

ในกรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงซึ่งส่งผลต่อการคำนวณ TTR เช่น อัตราค่าธรรมเนียม วิธีการคำนวณ หรือเงื่อนไขการเรียกเก็บเงิน แนวทางดังกล่าวแนะนำให้แจ้งล่วงหน้าอย่างน้อย 30 วัน พร้อมแสดงข้อมูลเปรียบเทียบที่ช่วยให้เห็นผลกระทบทางการเงินจากการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว

การตรวจสอบค่าธรรมเนียมหลังทำธุรกรรม

แพลตฟอร์มควรเปิดโอกาสให้ผู้ขายตรวจสอบรายการหักเงินจริง และเปรียบเทียบกับผลการคำนวณ TTR ที่ประมาณการไว้

นอกจากนี้ แนวทางยังแนะนำให้เก็บรักษาบันทึกการคำนวณและข้อมูลค่าธรรมเนียมที่สามารถเข้าถึงได้เป็นระยะเวลาอย่างน้อย 3 เดือน พร้อมเปิดโอกาสให้ผู้ขายสามารถบันทึกหรือดาวน์โหลดข้อมูลที่เกี่ยวข้องได้

สิ่งสำคัญคือ แนวทาง TTR มีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มความโปร่งใส ไม่ใช่การกำหนดเพดานสูงสุดของค่าคอมมิชชันหรืออัตราค่าธรรมเนียมที่แพลตฟอร์มสามารถเรียกเก็บได้

ข้อควรพิจารณาทางกฎหมายสำหรับธุรกิจอีคอมเมิร์ซในประเทศไทย

ข้อควรพิจารณาทางกฎหมายสำหรับธุรกิจอีคอมเมิร์ซในประเทศไทย

ทั้งผู้ให้บริการตลาดออนไลน์และธุรกิจที่จำหน่ายสินค้าผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัลควรทบทวนข้อตกลงทางการค้าและขั้นตอนการดำเนินงานภายในองค์กร

สำหรับผู้ให้บริการตลาดออนไลน์ แนวทางต่อไปนี้สามารถช่วยเสริมสร้างความโปร่งใสได้:

  • ทบทวนข้อตกลงกับผู้ขายและตารางค่าธรรมเนียมของแพลตฟอร์ม
  • อธิบายค่าคอมมิชชันและค่าบริการเพิ่มเติมให้ชัดเจน
  • ตรวจสอบให้แน่ใจว่ามีการแจ้งค่าใช้จ่ายของแคมเปญส่งเสริมการขายก่อนที่ผู้ขายจะตกลงเข้าร่วม
  • เก็บรักษาบันทึกการคำนวณค่าธรรมเนียมและรายการหักเงินจริงอย่างถูกต้อง
  • ทบทวนระบบภายในเพื่อให้มั่นใจว่าข้อมูลค่าธรรมเนียมสามารถเข้าถึงและทำความเข้าใจได้ง่าย

สำหรับผู้ขายออนไลน์ แนวทางปฏิบัติที่เป็นประโยชน์ ได้แก่:

  • เปรียบเทียบค่าธรรมเนียมของแต่ละแพลตฟอร์มก่อนเลือกตลาดออนไลน์เพื่อจำหน่ายสินค้า
  • คำนวณรายได้สุทธิที่คาดว่าจะได้รับก่อนเข้าร่วมแคมเปญส่งเสริมการขาย
  • เก็บสำเนาข้อตกลงกับผู้ขายและตารางค่าธรรมเนียมไว้เป็นหลักฐาน
  • ตรวจสอบรายการหักเงินจริงจากธุรกรรมและเปรียบเทียบกับข้อมูลประมาณการของแพลตฟอร์ม
  • บันทึกข้อพิพาทที่เกี่ยวข้องกับการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมที่ไม่คาดคิดหรือไม่มีคำอธิบายที่ชัดเจน
  • ประเมินว่าบริการส่งเสริมการขายเพิ่มเติมให้คุณค่าทางธุรกิจที่คุ้มค่ากับค่าใช้จ่ายหรือไม่

นอกจากนี้ ธุรกิจควรตระหนักว่าแนวทาง TTR เป็นส่วนหนึ่งของกรอบการกำกับดูแลที่กว้างขึ้น ภาระหน้าที่ที่เกี่ยวข้องจะขึ้นอยู่กับรูปแบบการดำเนินธุรกิจของแพลตฟอร์ม การจัดประเภทตามกฎหมาย และข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องของ ETDA

เหตุใดการปฏิบัติตามข้อกำหนดของแพลตฟอร์มดิจิทัลจึงมีความสำคัญในปี 2569

การกำกับดูแลแพลตฟอร์มดิจิทัลกำลังมีความสำคัญเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องตามการพัฒนาเศรษฐกิจออนไลน์ของประเทศไทย

สำหรับผู้ให้บริการตลาดออนไลน์ การเปิดเผยข้อมูลค่าธรรมเนียมอย่างโปร่งใสสามารถช่วยสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับผู้ขาย และลดความเข้าใจผิดที่เกี่ยวข้องกับข้อตกลงทางการค้า

สำหรับธุรกิจที่ใช้แพลตฟอร์มออนไลน์ การทำความเข้าใจต้นทุนทั้งหมดของการจำหน่ายสินค้าและบริการผ่านช่องทาง ดิจิทัล เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการวางแผนทางการเงินอย่างถูกต้องและการเติบโตของธุรกิจอย่างยั่งยืน

ดังนั้น บริษัทต่าง ๆ ควรติดตามประกาศที่เกี่ยวข้องจาก ETDA และทบทวนข้อตกลงกับแพลตฟอร์ม ขั้นตอนการดำเนินงานภายใน และแนวทางการรายงานข้อมูลทางการเงินอย่างสม่ำเสมอ

บทสรุป: การสร้างความโปร่งใสที่มากขึ้นในเศรษฐกิจดิจิทัลของประเทศไทย

แนวทางเกี่ยวกับอัตราค่าธรรมเนียมรวม (Total Take Rate) ของประเทศไทยถือเป็นพัฒนาการที่สำคัญในการกำกับดูแลบริการตลาดกลางดิจิทัล

ด้วยการส่งเสริมให้มีการเปิดเผยข้อมูลค่าธรรมเนียมที่ชัดเจนยิ่งขึ้น เครื่องมือคำนวณที่เข้าถึงได้ง่าย และการจัดเก็บบันทึกธุรกรรมที่ดีขึ้น ETDA มีเป้าหมายเพื่อช่วยให้ผู้ขายสามารถตัดสินใจได้อย่างมีข้อมูลประกอบมากขึ้นเมื่อใช้บริการตลาดอิเล็กทรอนิกส์

สำหรับธุรกิจที่ดำเนินงานในประเทศไทย การทำความเข้าใจพัฒนาการเหล่านี้ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของการวางแผนทางการค้าเท่านั้น แต่ยังเป็นส่วนสำคัญของการบริหารความเสี่ยงทางกฎหมายและการปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านกฎระเบียบอีกด้วย

ที่ PimLegal เราช่วยให้ธุรกิจเข้าใจประเด็นทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับแพลตฟอร์มดิจิทัล กิจกรรมทางการค้าออนไลน์ และกฎระเบียบด้านเทคโนโลยีในประเทศไทย การติดตามพัฒนาการด้านกฎระเบียบอย่างต่อเนื่องสามารถช่วยให้องค์กรบริหารความเสี่ยง เสริมสร้างความสัมพันธ์ทางธุรกิจ และดำเนินงานในเศรษฐกิจดิจิทัลได้อย่างมั่นใจมากยิ่งขึ้น