ธุรกิจที่ดำเนินกิจการในประเทศไทยควรเตรียมพร้อมสำหรับการเปลี่ยนแปลงสำคัญด้านการปฏิบัติตามกฎหมายแรงงาน โดยตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2027 เป็นต้นไป นายจ้างและลูกจ้างที่เข้าเกณฑ์จะต้องจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง (Employee Welfare Fund: EWF) หลังจากที่รัฐบาลมีมติเลื่อนกำหนดวันเริ่มบังคับใช้เดิมจากวันที่ 1 ตุลาคม 2026
การเลื่อนกำหนดดังกล่าวช่วยให้ภาคธุรกิจมีเวลาเพิ่มเติมในการทบทวนระบบเงินเดือน รูปแบบการจ้างงาน และขั้นตอนการดำเนินงานภายในองค์กร อย่างไรก็ตาม นายจ้างไม่ควรมองข้ามข้อกำหนดที่จะมีผลบังคับใช้ โดยเฉพาะธุรกิจที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป
การทำความเข้าใจว่าใครบ้างที่ต้องจ่ายเงินสมทบ วิธีการคำนวณเงินสมทบ และข้อยกเว้นที่อาจใช้บังคับ จะช่วยให้ธุรกิจเตรียมพร้อมรับข้อกำหนดใหม่และลดความเสี่ยงในการไม่ปฏิบัติตามกฎหมายได้
กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างของประเทศไทยคืออะไร?

กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างเป็นกลไกคุ้มครองลูกจ้างตามกฎหมาย ซึ่งจัดตั้งขึ้นภายใต้พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความช่วยเหลือทางการเงินแก่ลูกจ้างในบางกรณี รวมถึงกรณีการสิ้นสุดการจ้างงานหรือการเสียชีวิต ทั้งนี้ เป็นไปตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด
กองทุนดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อเสริมสร้างความมั่นคงทางการเงินให้แก่ลูกจ้าง และเพิ่มระดับการคุ้มครองนอกเหนือจากสวัสดิการการจ้างงานตามปกติ
แตกต่างจากโครงการสวัสดิการลูกจ้างที่นายจ้างจัดให้โดยสมัครใจ กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างกำหนดหน้าที่ในการจ่ายเงินสมทบสำหรับนายจ้างและลูกจ้างที่อยู่ภายใต้ขอบเขตของกฎหมาย เว้นแต่จะเข้าเงื่อนไขได้รับยกเว้นตามกฎหมาย
กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างจะเริ่มมีผลเมื่อใด?
เดิมกำหนดให้เริ่มจัดเก็บเงินสมทบเข้ากองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2026 อย่างไรก็ตาม ต่อมารัฐบาลไทยได้เลื่อนกำหนดวันเริ่มจัดเก็บเงินสมทบออกไปเป็นวันที่ 1 มกราคม 2027
กำหนดวันใหม่ดังกล่าวได้รับการประกาศอย่างเป็นทางการผ่านพระราชกฤษฎีกากำหนดระยะเวลาเริ่มจัดเก็บเงินสะสมและเงินสมทบเข้ากองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง พ.ศ. 2569 ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2026
การเลื่อนกำหนดดังกล่าวช่วยให้นายจ้างมีเวลาเตรียมความพร้อมเพิ่มเติม แต่ไม่ได้หมายความว่าข้อกำหนดเกี่ยวกับการจ่ายเงินสมทบจะถูกยกเลิก
ใครบ้างที่ต้องจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง?
โดยทั่วไป ข้อกำหนดเกี่ยวกับกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างใช้บังคับกับนายจ้างที่ประกอบกิจการภายใต้บังคับของพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานและมีลูกจ้างตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป รวมถึงลูกจ้างที่เข้าเกณฑ์ตามกฎหมาย
อย่างไรก็ตาม นายจ้างบางรายอาจเข้าเงื่อนไขได้รับยกเว้นตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
ตัวอย่างเช่น นายจ้างที่จัดตั้งกองทุนสำรองเลี้ยงชีพที่มีคุณสมบัติครบถ้วนตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง อาจได้รับยกเว้นจากข้อกำหนดของกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง นอกจากนี้ การจัดให้มีสวัสดิการลูกจ้างบางประเภทที่เข้าเงื่อนไขตามกฎหมายก็อาจเป็นเหตุให้ได้รับยกเว้นได้เช่นกัน
ธุรกิจควรตรวจสอบรูปแบบสวัสดิการและสิทธิประโยชน์ที่มีอยู่ในปัจจุบันอย่างรอบคอบ แทนที่จะสันนิษฐานว่าการจัดตั้งกองทุนสำรองเลี้ยงชีพหรือการให้สวัสดิการประเภทอื่นจะทำให้ลูกจ้างทุกคนได้รับยกเว้นโดยอัตโนมัติ
นายจ้างควรตรวจสอบเงื่อนไขตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องและยืนยันคุณสมบัติของตนเองก่อนตัดสินใจว่าจำเป็นต้องจ่ายเงินสมทบหรือไม่
อัตราเงินสมทบกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างสำหรับปี 2027
ตามกำหนดการบังคับใช้ที่ปรับปรุงใหม่ นายจ้างและลูกจ้างจะต้องจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนในอัตราร้อยละของค่าจ้างลูกจ้าง
| ระยะเวลาการจ่ายเงินสมทบ | เงินสมทบจากนายจ้าง | เงินสมทบจากลูกจ้าง |
|---|---|---|
| 1 มกราคม 2027 – 31 ธันวาคม 2031 | 0.25% | 0.25% |
| ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2032 เป็นต้นไป | 0.50% | 0.50% |
ตัวอย่างเช่น หากลูกจ้างได้รับค่าจ้างเดือนละ 30,000 บาท การคำนวณเงินสมทบในอัตราเริ่มต้นจะเป็นดังนี้
- เงินสมทบจากลูกจ้าง: 75 บาทต่อเดือน
- เงินสมทบจากนายจ้าง: 75 บาทต่อเดือน
- เงินสมทบรวม: 150 บาทต่อเดือน
เงินสมทบในส่วนของนายจ้างเป็นค่าใช้จ่ายแยกต่างหากจากเงินที่หักจากเงินเดือนของลูกจ้าง ดังนั้น นายจ้างควรนำเงินสมทบทั้งสองส่วนมาพิจารณาในการจัดทำงบประมาณเงินเดือนด้วย
นายจ้างควรคำนวณเงินสมทบของลูกจ้างอย่างไร?
ประเด็นสำคัญประการหนึ่งคือความหมายของคำว่า “ค่าจ้าง” ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานของประเทศไทย
เงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างไม่ได้หมายความว่าจะถือเป็นค่าจ้างสำหรับวัตถุประสงค์ในการคำนวณเงินสมทบกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างทั้งหมดเสมอไป นายจ้างจึงควรแยกความแตกต่างระหว่างค่าตอบแทนตามปกติกับเงินที่อาจจัดเป็นสวัสดิการหรือสิทธิประโยชน์ประเภทอื่นของลูกจ้าง
การจำแนกประเภทเงินที่จ่ายอาจขึ้นอยู่กับสัญญาจ้าง นโยบายของบริษัท เงื่อนไขการจ่ายเงิน และลักษณะที่แท้จริงของค่าตอบแทนนั้น
ดังนั้น ธุรกิจควรทบทวนโครงสร้างเงินเดือน เงินค่าตอบแทนเพิ่มเติม โบนัส และเงินประเภทอื่นที่จ่ายให้แก่ลูกจ้าง เพื่อกำหนดวิธีการคำนวณเงินสมทบที่ถูกต้อง
การจำแนกประเภทเงินอย่างถูกต้องมีความสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากการคำนวณค่าจ้างผิดพลาดอาจทำให้เกิดความคลาดเคลื่อนในระบบเงินเดือน ข้อพิพาทระหว่างนายจ้างและลูกจ้าง รวมถึงความเสี่ยงทางกฎหมายที่อาจเกิดขึ้น
ธุรกิจควรดำเนินการอย่างไรก่อนเดือนมกราคม 2027?
การเลื่อนกำหนดวันเริ่มจัดเก็บเงินสมทบเปิดโอกาสให้นายจ้างทบทวนระบบการจ้างงานและการจ่ายเงินเดือนก่อนที่ข้อกำหนดดังกล่าวจะเริ่มมีผลบังคับใช้
ขั้นตอนต่อไปนี้จะช่วยให้ธุรกิจเตรียมความพร้อมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ตรวจสอบจำนวนลูกจ้างและคุณสมบัติที่เกี่ยวข้อง
ตรวจสอบจำนวนลูกจ้างในแต่ละสถานประกอบกิจการที่เกี่ยวข้อง และพิจารณาว่าบริษัทอยู่ภายใต้ข้อกำหนดของกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างหรือไม่ นอกจากนี้ ธุรกิจควรระบุลูกจ้างที่อาจเข้าเงื่อนไขได้รับยกเว้นตามกฎหมายด้วย
ตรวจสอบกองทุนสำรองเลี้ยงชีพและสวัสดิการที่มีอยู่
ทบทวนโครงการสวัสดิการและสิทธิประโยชน์ของลูกจ้างที่มีอยู่ และตรวจสอบว่าเป็นไปตามเงื่อนไขทางกฎหมายสำหรับการได้รับยกเว้นหรือไม่ การจัดให้มีโครงการสวัสดิการเพียงอย่างเดียวไม่ได้หมายความว่าจะได้รับยกเว้นโดยอัตโนมัติ
ทบทวนระบบเงินเดือน
ตรวจสอบให้แน่ใจว่าซอฟต์แวร์เงินเดือนและขั้นตอนทางบัญชีสามารถคำนวณเงินสมทบในส่วนของนายจ้างและลูกจ้างได้อย่างถูกต้องตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2027
ธุรกิจควรทดสอบการคำนวณเงินเดือนและตรวจสอบให้แน่ใจว่าการหักเงินสมทบจากลูกจ้างได้รับการบันทึกไว้อย่างถูกต้องในเอกสารและข้อมูลเงินเดือน
ทบทวนสัญญาจ้างและนโยบายภายในองค์กร
ตรวจสอบสัญญาจ้าง ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานของบริษัท และนโยบายสวัสดิการลูกจ้าง เพื่อพิจารณาว่าจำเป็นต้องปรับปรุงแก้ไขส่วนใดให้สอดคล้องกับข้อกำหนดใหม่เกี่ยวกับการจ่ายเงินสมทบหรือไม่
แจ้งให้ลูกจ้างทราบเกี่ยวกับการจ่ายเงินสมทบใหม่
นายจ้างควรสื่อสารให้ลูกจ้างทราบล่วงหน้าเกี่ยวกับวันที่เริ่มบังคับใช้ อัตราเงินสมทบ และจำนวนเงินที่คาดว่าจะถูกหักจากเงินเดือน
การสื่อสารที่ชัดเจนจะช่วยให้ลูกจ้างเข้าใจความแตกต่างระหว่างเงินสมทบในส่วนของตนเองกับเงินสมทบเพิ่มเติมที่นายจ้างเป็นผู้จ่าย
เตรียมขั้นตอนด้านธุรการและการรายงาน
กำหนดบุคลากรที่รับผิดชอบในการจัดการเรื่องการขึ้นทะเบียนกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง การคำนวณเงินสมทบ การชำระเงิน และการจัดเตรียมเอกสารที่จำเป็น
นอกจากนี้ นายจ้างควรตรวจสอบขั้นตอนการรายงานและกำหนดเวลาการชำระเงินที่เกี่ยวข้องกับกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานด้วย
ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการไม่ปฏิบัติตามกฎหมายมีอะไรบ้าง?

นายจ้างควรให้ความสำคัญกับข้อกำหนดของกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง เนื่องจากการไม่ปฏิบัติตามกฎหมายแรงงานที่เกี่ยวข้องอาจส่งผลให้เกิดผลกระทบทางกฎหมายและทางการเงิน
ปัญหาที่อาจเกิดขึ้น ได้แก่
- การคำนวณเงินสมทบในส่วนของนายจ้างหรือลูกจ้างไม่ถูกต้อง
- การไม่ยื่นข้อมูลหรือเอกสารที่กฎหมายกำหนด
- การชำระเงินสมทบล่าช้าหรือชำระไม่ครบถ้วน
- การจำแนกประเภทค่าจ้างของลูกจ้างไม่ถูกต้อง
- การไม่ตรวจสอบว่าลูกจ้างหรือธุรกิจอยู่ภายใต้ข้อกำหนดของกฎหมายหรือไม่
ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงและบทบัญญัติของกฎหมายที่เกี่ยวข้อง การไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนดอาจส่งผลให้ต้องชำระเงินเพิ่มตามกฎหมาย ถูกลงโทษปรับ หรือได้รับผลทางกฎหมายอื่น ๆ
นายจ้างควรจัดเก็บบันทึกข้อมูลเงินเดือนให้ถูกต้องครบถ้วน และกำหนดมาตรการควบคุมภายในเพื่อติดตามและตรวจสอบหน้าที่ตามกฎหมายอย่างต่อเนื่อง
บทสรุป: เตรียมความพร้อมให้ธุรกิจของคุณสำหรับกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างของประเทศไทยในปี 2027
กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างของประเทศไทยถือเป็นพัฒนาการสำคัญด้านการคุ้มครองลูกจ้างและการปฏิบัติตามกฎหมายแรงงาน แม้ว่ารัฐบาลจะเลื่อนกำหนดการจ่ายเงินสมทบภาคบังคับออกไปเป็นวันที่ 1 มกราคม 2027 แล้วก็ตาม นายจ้างที่เข้าเกณฑ์ควรใช้ช่วงเวลาเตรียมความพร้อมเพิ่มเติมนี้ในการทบทวนจำนวนลูกจ้าง การคำนวณเงินเดือน และระบบสวัสดิการลูกจ้างที่มีอยู่
การดำเนินการล่วงหน้าก่อนวันที่กฎหมายเริ่มมีผลบังคับใช้จะช่วยให้ธุรกิจหลีกเลี่ยงปัญหาที่ไม่จำเป็นเกี่ยวกับระบบเงินเดือน เพิ่มความโปร่งใสในการสื่อสารกับลูกจ้าง และเตรียมพร้อมสำหรับหน้าที่ตามกฎหมายของตนเอง
สำหรับบริษัทที่ดำเนินธุรกิจในประเทศไทย การติดตามความเปลี่ยนแปลงของกฎหมายแรงงานถือเป็นสิ่งสำคัญในการบริหารจัดการทรัพยากรบุคคลอย่างมีประสิทธิภาพและรักษาการปฏิบัติตามกฎหมายของธุรกิจในระยะยาว
ที่ PimLegal เรานำเสนอข้อมูลเชิงกฎหมายเพื่อช่วยให้ธุรกิจเข้าใจสภาพแวดล้อมด้านกฎระเบียบที่เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอในประเทศไทย และสามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างสอดคล้องกับข้อกำหนดด้านกฎหมายธุรกิจและกฎหมายแรงงาน