กรอบการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่ช่วงใหม่ของการพัฒนา เนื่องจากภาคธุรกิจหันมาใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) การประมวลผลผ่านระบบคลาวด์ แพลตฟอร์มดิจิทัล และการประมวลผลข้อมูลข้ามพรมแดนมากขึ้น การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลจึงกลายเป็นส่วนสำคัญของการกำกับดูแลกิจการและการปฏิบัติตามกฎระเบียบ
เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 คณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPC) ของประเทศไทยได้จัดการรับฟังความคิดเห็นสาธารณะเกี่ยวกับร่างแผนแม่บทการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2571–2575 โดยแผนที่เสนอฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้แทนกรอบแผนงาน พ.ศ. 2567–2570 ที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน และกำหนดทิศทางเชิงยุทธศาสตร์ด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของประเทศในช่วง 5 ปีข้างหน้า
แม้ว่าร่างแผนดังกล่าวจะไม่ได้ก่อให้เกิดหน้าที่ทางกฎหมายที่มีผลผูกพันขึ้นใหม่โดยตัวมันเอง แต่ก็สะท้อนให้เห็นถึงประเด็นสำคัญด้านกฎระเบียบที่ภาคธุรกิจควรติดตาม
สำหรับบริษัทที่ดำเนินธุรกิจในประเทศไทย การทำความเข้าใจพัฒนาการเหล่านี้จะช่วยปรับปรุงการกำกับดูแลข้อมูล เสริมสร้างกระบวนการปฏิบัติตามกฎหมาย และเตรียมความพร้อมสำหรับการเปลี่ยนแปลงด้านกฎระเบียบในอนาคต
ทำความเข้าใจร่างแผนแม่บท PDPA ของประเทศไทย

พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า PDPA เป็นกฎหมายที่กำหนดกรอบการกำกับดูแลการเก็บรวบรวม การใช้ และการเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล
นับตั้งแต่กฎหมายมีผลบังคับใช้ กรอบการกำกับดูแลได้พัฒนาอย่างต่อเนื่องผ่านประกาศ หลักเกณฑ์ แนวทางปฏิบัติ และมาตรการบังคับใช้เพิ่มเติม
แผนแม่บทฉบับปัจจุบัน พ.ศ. 2567–2570 สนับสนุนการออกกฎระเบียบลำดับรอง การแต่งตั้งเจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (DPO) และการเพิ่มประสิทธิภาพในการกำกับดูแล
ร่างแผนแม่บท พ.ศ. 2571–2575 มีเป้าหมายที่จะยกระดับจากการสร้างความตระหนักรู้ทั่วไปและการปฏิบัติตามข้อกำหนดทางธุรการ ไปสู่แนวทางการคุ้มครองข้อมูลที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น การเพิ่มความรับผิดชอบขององค์กร และการบังคับใช้กฎหมายที่เข้มแข็งยิ่งขึ้น
ประเด็นสำคัญที่เสนอไว้ประกอบด้วย:
- การเสริมสร้างการกำกับดูแลและการบังคับใช้กฎหมาย
- การกำหนดมาตรฐานสำหรับการเก็บรวบรวม การใช้ และการเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลโดยชอบด้วยกฎหมาย
- การยกระดับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลที่มีความอ่อนไหวและการประมวลผลข้อมูลที่มีความเสี่ยงสูง
- การทำให้สิทธิของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลสามารถเข้าถึงและใช้สิทธิได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
- การเพิ่มความรับผิดชอบของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลและผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล
- การพัฒนาความเชี่ยวชาญในวิชาชีพด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
- การเสริมสร้างความร่วมมือและการโอนข้อมูลส่วนบุคคลระหว่างประเทศ
- การปรับปรุงกระบวนการจัดการข้อร้องเรียนและมาตรการเยียวยาตามกฎระเบียบ
- การสนับสนุนเทคโนโลยีด้านความเป็นส่วนตัวและนวัตกรรมอย่างมีความรับผิดชอบ
ประเด็นเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า องค์กรต่าง ๆ อาจต้องเผชิญกับความคาดหวังที่สูงขึ้นเกี่ยวกับวิธีการบริหารจัดการข้อมูลส่วนบุคคลในกระบวนการดำเนินธุรกิจ
4 ยุทธศาสตร์สำคัญสำหรับปี พ.ศ. 2571–2575
ร่างแผนแม่บทฉบับนี้กำหนดยุทธศาสตร์หลัก 4 ด้าน ซึ่งอาจส่งผลต่อทิศทางการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของประเทศไทยในอนาคต
ยุทธศาสตร์ที่ 1: การพัฒนาความรู้และทักษะวิชาชีพด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
ยุทธศาสตร์แรกมุ่งเน้นการยกระดับความรู้เกี่ยวกับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลในกลุ่มประชาชน ภาคธุรกิจ และผู้ประกอบวิชาชีพ
ประเด็นสำคัญประการหนึ่งคือการพัฒนาบทบาทของเจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (DPO)
กรอบแผนที่เสนอพิจารณาแนวทางการพัฒนาสมรรถนะของ DPO ให้มีความเป็นระบบมากขึ้น ทั้งในด้านการพัฒนาวิชาชีพ การรับรองคุณวุฒิ และความก้าวหน้าในสายอาชีพ
นอกจากนี้ ภาคธุรกิจอาจจำเป็นต้องเสริมสร้างการฝึกอบรมภายในองค์กรสำหรับพนักงานในแผนกต่าง ๆ เช่น:
- ฝ่ายทรัพยากรบุคคล
- ฝ่ายการตลาดและการสื่อสาร
- ฝ่ายเทคโนโลยีสารสนเทศ
- ฝ่ายจัดซื้อ
- ฝ่ายบริการลูกค้า
- ฝ่ายกฎหมายและกำกับดูแลการปฏิบัติตามกฎระเบียบ
พนักงานในแผนกเหล่านี้มักต้องจัดการกับข้อมูลส่วนบุคคลอยู่เป็นประจำ จึงมีบทบาทสำคัญในการรักษามาตรฐานการปฏิบัติตามกฎหมาย
บริษัทควรพิจารณาจัดให้มีการฝึกอบรมเกี่ยวกับ PDPA อย่างสม่ำเสมอ พร้อมกำหนดหน้าที่และความรับผิดชอบภายในองค์กรเกี่ยวกับการจัดการข้อมูลส่วนบุคคลให้ชัดเจน
ยุทธศาสตร์ที่ 2: กฎระเบียบที่ชัดเจนยิ่งขึ้นและแนวทางการปฏิบัติตามกฎหมายที่เป็นรูปธรรม
ยุทธศาสตร์ที่สองมุ่งเน้นการพัฒนาแนวทางกำกับดูแลที่ชัดเจนยิ่งขึ้น และการกำหนดมาตรฐานการปฏิบัติตามกฎหมายที่สามารถนำไปใช้ได้จริง
ประเด็นที่คาดว่าจะได้รับความสำคัญเป็นพิเศษ ได้แก่ เทคโนโลยีเกิดใหม่และกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล เช่น:
- ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และการตัดสินใจโดยระบบอัตโนมัติ
- ระบบระบุตัวตนด้วยข้อมูลชีวมิติ
- การประมวลผลผ่านระบบคลาวด์และการจัดเก็บข้อมูล
- แพลตฟอร์มดิจิทัลและบริการออนไลน์
- การประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลที่มีความเสี่ยงสูง
ร่างแผนดังกล่าวยังให้ความสำคัญกับความร่วมมือระหว่างคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPC) หน่วยงานกำกับดูแลในแต่ละภาคอุตสาหกรรม และองค์กรวิชาชีพที่เกี่ยวข้อง
อีกหนึ่งพัฒนาการที่สำคัญคือความเป็นไปได้ในการนำระบบการรับรองมาตรฐาน เครื่องหมายรับรองด้านความเป็นส่วนตัว และเครื่องมือช่วยปฏิบัติตามกฎหมายที่มีความซับซ้อนน้อยลงมาใช้
โครงการริเริ่มเหล่านี้อาจช่วยให้ธุรกิจสามารถแสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นในการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พร้อมทั้งช่วยให้เข้าถึงแนวทางปฏิบัติได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะสำหรับวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs)
ยุทธศาสตร์ที่ 3: การบังคับใช้กฎหมายที่มีประสิทธิภาพมากขึ้นและอิงตามระดับความเสี่ยง
ยุทธศาสตร์ที่สามมีเป้าหมายเพื่อปรับปรุงการกำกับดูแล การตรวจสอบ และกระบวนการจัดการข้อร้องเรียนให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
แทนที่จะพึ่งพาการตรวจสอบการปฏิบัติตามกฎหมายในภาพรวมเพียงอย่างเดียว กรอบแผนที่เสนอให้ความสำคัญมากขึ้นกับการระบุและประเมินความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมการประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลในรูปแบบต่าง ๆ
แนวทางดังกล่าวอาจส่งผลให้หน่วยงานกำกับดูแลให้ความสำคัญกับการตรวจสอบองค์กรที่จัดการข้อมูลส่วนบุคคลในปริมาณมาก หรือดำเนินการประมวลผลข้อมูลที่มีความอ่อนไหวมากขึ้น
ดังนั้น ธุรกิจควรทบทวนว่ากระบวนการปฏิบัติตามกฎหมายที่มีอยู่สามารถจัดการกับความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นได้อย่างเหมาะสมหรือไม่
ประเด็นสำคัญที่ควรพิจารณา ได้แก่:
- การจัดทำและเก็บรักษาบันทึกรายการกิจกรรมการประมวลผลข้อมูลให้ถูกต้องและเป็นปัจจุบัน
- การกำหนดขั้นตอนการดำเนินการตามคำขอใช้สิทธิของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล
- การกำหนดมาตรการควบคุมสิทธิการเข้าถึงข้อมูลที่เหมาะสม
- การบริหารจัดการเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล
- การทบทวนความสัมพันธ์และข้อตกลงกับผู้ให้บริการภายนอก
- การจัดทำเอกสารบันทึกการตัดสินใจเกี่ยวกับการประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล
การมีหลักฐานและบันทึกการตรวจสอบที่ชัดเจนจะช่วยให้องค์กรสามารถแสดงความรับผิดชอบได้เมื่อต้องตอบข้อซักถามจากหน่วยงานกำกับดูแลหรือจัดการกับข้อร้องเรียน
ยุทธศาสตร์ที่ 4: การใช้ข้อมูลอย่างมีความรับผิดชอบและนวัตกรรมทางเทคโนโลยี
ยุทธศาสตร์ที่สี่มุ่งเน้นการส่งเสริมนวัตกรรมควบคู่ไปกับการรักษามาตรการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลที่เหมาะสม
ประเทศไทยมีเป้าหมายที่จะเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างประเทศและสนับสนุนการโอนข้อมูลส่วนบุคคลข้ามพรมแดนที่มีความน่าเชื่อถือ
ร่างแผนดังกล่าวยังเน้นย้ำถึงความสำคัญของกรอบความร่วมมือระหว่างประเทศ รวมถึงความร่วมมือผ่านองค์กรและโครงการริเริ่มต่าง ๆ เช่น OECD, APEC และระบบ Global Cross-Border Privacy Rules (Global CBPR)
สำหรับบริษัทที่ดำเนินธุรกิจในระดับนานาชาติ พัฒนาการเหล่านี้อาจเกี่ยวข้องกับบริการคลาวด์ การดำเนินธุรกิจในภูมิภาค และการโอนข้อมูลลูกค้าหรือพนักงานระหว่างบริษัทในเครือ
ยุทธศาสตร์ที่เสนอในแผนยังสนับสนุนการวิจัย การจัดทำ Regulatory Sandbox และการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ๆ อย่างมีความรับผิดชอบ
ธุรกิจที่นำ AI และเครื่องมือดิจิทัลขั้นสูงมาใช้ควรพิจารณาความเสี่ยงด้านความเป็นส่วนตัวตั้งแต่ขั้นตอนเริ่มต้นของการพัฒนาและนำเทคโนโลยีมาใช้งาน
ธุรกิจที่ดำเนินงานในประเทศไทยอาจต้องเตรียมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงอะไรบ้าง?
หากร่างแผนแม่บทได้รับการรับรองและนำไปดำเนินการ อาจส่งผลต่อการปฏิบัติตามกฎระเบียบขององค์กรในหลายด้าน
ความรับผิดชอบของเจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (DPO)
องค์กรอาจต้องเผชิญกับความคาดหวังที่เป็นระบบมากขึ้นเกี่ยวกับคุณสมบัติ สมรรถนะ และการพัฒนาวิชาชีพของ DPO บริษัทควรทบทวนว่าหน้าที่ความรับผิดชอบด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลในปัจจุบันมีการกำหนดไว้อย่างชัดเจนหรือไม่
ปัญญาประดิษฐ์และการประมวลผลโดยระบบอัตโนมัติ
ธุรกิจที่ใช้ระบบสรรหาบุคลากรด้วย AI การวิเคราะห์ข้อมูลลูกค้า แชตบอต หรือเครื่องมือช่วยตัดสินใจโดยระบบอัตโนมัติ ควรติดตามแนวทางกำกับดูแลในอนาคตที่เกี่ยวข้องกับการประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลและเทคโนโลยีอัตโนมัติ
การโอนข้อมูลส่วนบุคคลข้ามพรมแดน
บริษัทที่ใช้ผู้ให้บริการคลาวด์จากต่างประเทศ หรือโอนข้อมูลส่วนบุคคลระหว่างสำนักงานในภูมิภาค ควรทบทวนข้อตกลงและมาตรการคุ้มครองข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการโอนข้อมูลที่มีอยู่
การฝึกอบรมภายในองค์กรด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
องค์กรควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าพนักงานเข้าใจหน้าที่และความรับผิดชอบของตนในการเข้าถึง เก็บรวบรวม จัดเก็บ หรือแบ่งปันข้อมูลส่วนบุคคล
ความรับผิดชอบต่อการกำกับดูแลตามกฎระเบียบ
ธุรกิจควรจัดเก็บเอกสาร นโยบายภายใน และขั้นตอนการปฏิบัติงานที่เหมาะสม เพื่อแสดงให้เห็นว่าองค์กรปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลที่เกี่ยวข้องอย่างไร
สิ่งสำคัญคือการแยกความแตกต่างระหว่างพัฒนาการที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตกับหน้าที่ตาม PDPA ที่มีผลบังคับใช้อยู่ในปัจจุบัน เนื่องจากร่างแผนแม่บทดังกล่าวไม่ได้ก่อให้เกิดหน้าที่ทางกฎหมายใหม่โดยอัตโนมัติ
แนวทางปฏิบัติที่ธุรกิจสามารถเริ่มดำเนินการได้ทันที

แม้ว่ากรอบแผนที่เสนอจะยังไม่ได้รับการสรุปเป็นฉบับสมบูรณ์ แต่บริษัทต่าง ๆ ไม่จำเป็นต้องรอจนถึงปี พ.ศ. 2571 จึงค่อยเริ่มปรับปรุงแนวทางการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
แนวทางต่อไปนี้สามารถช่วยให้ธุรกิจเตรียมความพร้อมได้:
1. ทบทวนการปฏิบัติตาม PDPA ที่มีอยู่ในปัจจุบัน
ดำเนินการตรวจสอบภายในเกี่ยวกับนโยบายความเป็นส่วนตัว ขั้นตอนการขอความยินยอม บันทึกรายการกิจกรรมการประมวลผลข้อมูล และเอกสารด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
2. ระบุกิจกรรมการประมวลผลข้อมูลที่มีความเสี่ยงสูง
ทบทวนการดำเนินงานที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลส่วนบุคคลที่มีความอ่อนไหว การติดตามตรวจสอบพนักงาน ข้อมูลชีวมิติ การตัดสินใจโดยระบบอัตโนมัติ และเทคโนโลยี AI
3. ประเมินผู้ให้บริการภายนอก
ตรวจสอบวิธีการที่ผู้ให้บริการภายนอก ผู้ให้บริการคลาวด์ แพลตฟอร์มการตลาด และพันธมิตรด้านเทคโนโลยีเก็บรวบรวม เข้าถึง จัดเก็บ และประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล
4. ทบทวนการโอนข้อมูลส่วนบุคคลระหว่างประเทศ
ระบุว่ามีการโอนหรือเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลจากนอกประเทศไทยในกรณีใดบ้าง และประเมินว่ามีการปฏิบัติตามข้อกำหนดทางกฎหมายและมาตรการคุ้มครองที่เกี่ยวข้องอย่างเหมาะสมหรือไม่
5. เสริมสร้างการฝึกอบรมพนักงาน
จัดให้มีการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติสำหรับพนักงานที่ต้องจัดการข้อมูลลูกค้า ข้อมูลพนักงาน หรือข้อมูลซัพพลายเออร์เป็นประจำ
6. ปรับปรุงขั้นตอนการดำเนินการตามคำขอใช้สิทธิของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล
ตรวจสอบให้แน่ใจว่าองค์กรสามารถระบุตัวตน ตรวจสอบ ดำเนินการ และตอบสนองต่อคำขอของบุคคลที่ใช้สิทธิของตนภายใต้ PDPA ได้อย่างเหมาะสม
7. กำหนดให้มีการทบทวนการปฏิบัติตามกฎหมายอย่างสม่ำเสมอ
กำหนดตารางการประเมินเป็นระยะเพื่อค้นหาจุดอ่อน ปรับปรุงนโยบายภายใน และติดตามพัฒนาการด้านกฎระเบียบ
มาตรการเหล่านี้สามารถช่วยให้ธุรกิจสร้างกรอบการคุ้มครองข้อมูลที่มีความน่าเชื่อถือมากขึ้น พร้อมเตรียมความพร้อมสำหรับการเปลี่ยนแปลงด้านกฎระเบียบในอนาคต
ขั้นตอนต่อไปจะเป็นอย่างไร?
คณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPC) คาดว่าจะพิจารณาความคิดเห็นที่ได้รับจากการรับฟังความคิดเห็นสาธารณะ และปรับปรุงร่างแผนแม่บทให้มีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น
ตามกรอบระยะเวลาที่เสนอ คาดว่าร่างฉบับปรับปรุงและแผนปฏิบัติการระยะ 5 ปีที่เกี่ยวข้องจะถูกนำเสนอเพื่อพิจารณาในเดือนมีนาคม 2570
กรอบแผนที่เสนอมีวัตถุประสงค์เพื่อกำหนดทิศทางนโยบายด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของประเทศไทยในช่วงปี พ.ศ. 2571–2575
อย่างไรก็ตาม เนื้อหาฉบับสมบูรณ์ มาตรการดำเนินงาน และพัฒนาการด้านกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องอาจมีการเปลี่ยนแปลงภายหลังการรับฟังความคิดเห็นและการพิจารณาเพิ่มเติม
ธุรกิจควรติดตามประกาศอย่างเป็นทางการจาก PDPC รวมถึงกฎระเบียบหรือแนวทางปฏิบัติที่จะออกมาในภายหลัง เพื่อทำความเข้าใจว่าข้อกำหนดใดบ้างที่อาจนำมาใช้กับการดำเนินงานขององค์กร
บทสรุป: เตรียมความพร้อมสู่ระยะใหม่ของการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลในประเทศไทย
ร่างแผนแม่บทการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2571–2575 ของประเทศไทยสะท้อนให้เห็นถึงการให้ความสำคัญอย่างต่อเนื่องกับการคุ้มครองข้อมูลที่มีประสิทธิภาพ ความรับผิดชอบขององค์กร ความเชี่ยวชาญในวิชาชีพ และนวัตกรรมทางเทคโนโลยีอย่างมีความรับผิดชอบ
สำหรับภาคธุรกิจ การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลไม่ควรถูกมองว่าเป็นเพียงเอกสารทางกฎหมายหรือข้อกำหนดด้านงานธุรการเท่านั้น แต่ควรเป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินธุรกิจในชีวิตประจำวัน การบริหารจัดการเทคโนโลยี และการกำกับดูแลกิจการ
การทบทวนกระบวนการภายใน การสร้างความตระหนักรู้ให้แก่พนักงาน และการปรับปรุงแนวทางการจัดการข้อมูล จะช่วยให้องค์กรสามารถเตรียมความพร้อมสำหรับพัฒนาการด้านกฎระเบียบของประเทศไทยในระยะต่อไป
ข้อสงวนสิทธิ์: บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย ร่างแผนแม่บทการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2571–2575 ที่กล่าวถึงข้างต้นยังอยู่ในขั้นตอนการเสนอร่างและอาจมีการปรับปรุงก่อนการประกาศใช้ ธุรกิจควรขอคำแนะนำทางกฎหมายที่เหมาะสมกับลักษณะการดำเนินงานและหน้าที่ในการปฏิบัติตามกฎหมายของตน
แหล่งข้อมูล: คณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPC) ประเทศไทย ร่างแผนแม่บทการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2571–2575 และข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการรับฟังความคิดเห็นสาธารณะ